[EDITORYAL] Sino ang Umaani sa Digmaan sa Kanayunan?

Bilang paggunita sa Buwan ng mga Magsasaka ngayong Oktubre, sinusuri ng Lamdag ang mga hamon sa buhay ng mga magsasaka, ang mga puwersang pampulitikang nagsasabing kumakatawan sa kanila, at ang epekto ng matagal na armadong tunggalian sa kanayunan.

Ang magsasaka ang nagtatanim ng pagkaing bumubuhay sa bayan. Ngunit sa kabila ng kanilang mahalagang papel, marami ang nananatiling baon sa kahirapan, kawalan ng lupa, utang, at kakulangan sa suporta. Ayon sa Philippine Statistics Authority (PSA), 27 porsiyento ng mga magsasaka ang nabibilang sa mga pamilyang mahirap noong 2023. Ang mga suliraning ito ay tunay at nararapat tugunan.

Subalit sa gitna ng mga hinaing na ito, mahalagang itanong: kanino nagsisilbi ang lakas ng uring magsasaka: sa kanilang sariling kinabukasan o sa armadong rebolusyong isinusulong ng Communist Party of the Philippines (CPP)?

Matagal nang itinuturing ng CPP ang kanayunan bilang isang mahalagang larangan sa estratehiya nitong matagalang digmang bayan. Sa programang pinagtibay nito noong Disyembre 1968, malinaw na inilalarawan ang magsasaka bilang pangunahing puwersa ng pambansa-demokratikong rebolusyon, habang ang uring manggagawa o proletaryado ang itinuturing na nangungunang uri na mamumuno rito. Kinikilala rin ng programa ang pakikibaka para sa lupa bilang pangunahing nilalaman ng rebolusyon sa kasalukuyang yugto nito.

Ngunit ang pagkilala sa tunay na hinaing ng magsasaka ay hindi nangangahulugang armadong pakikibaka lamang ang sagot. Maaaring ipaglaban ang reporma sa lupa, makatarungang presyo ng produkto, at karapatan ng mga manggagawang bukid nang hindi kinakailangang suportahan ang armadong rebolusyon.

May isa pang salungatang dapat pag-isipan: ang pangako ng reporma sa lupa at ang pangmatagalang layunin ng sosyalismo. Sa programa nito noong 1968, isinasaad ng CPP ang pamamahagi ng lupa sa mga walang lupa, pagtatatag ng mga sakahang pag-aari ng estado para sa malalaki at mekanisadong plantasyon, at pagpapaunlad ng kooperasyong agrikultural tungo sa mas mataas na anyo nito.

Para sa magsasakang nangangarap na magkaroon ng sariling sakahan, hindi maliit na usapin ang direksiyong ito. Ang pagkakaroon ng lupa sa isang yugto ng rebolusyon ay hindi awtomatikong garantiya na mananatili ang indibidwal na pagmamay-ari at kalayaang magpasya sa paggamit nito sa ilalim ng susunod na sistemang sosyalista at komunistang nais itatag ng CPP. Kung ang produksyon ay higit na ililipat sa kolektibo o estadong pamamahala, kailangang itanong kung hanggang saan mananatili ang kapangyarihan ng magsasaka sa sarili niyang sakahan.

Ang magsasaka ay may agarang pangangailangan: lupa, kabuhayan, seguridad, at kinabukasan ng kanyang mga anak. Samantala, ang armadong rebolusyon ay nangangailangan ng pagpapatuloy ng tunggalian upang maisulong ang mga layuning pampulitika nito. Sa mga pamayanang apektado ng labanan, maaaring maantala ang pagtatanim, mawalan ng kita ang mga pamilya, maputol ang pag-aaral ng mga bata, at malagay sa panganib ang mga sibilyan.

Hindi sapat ang pangakong makatarungang lipunan sa hinaharap kung ang mga taong sinasabing ipinaglalaban ay patuloy na nagdadala ng bigat ng digmaan sa kasalukuyan. Hindi rin dapat ipagpalagay na ang pakikilahok ng isang magsasaka sa isang organisasyon ay nangangahulugang sinasang-ayunan niya ang lahat ng layunin at pamamaraan ng CPP.

Ang tunay na lakas ng uring magsasaka ay nasa kanilang kakayahang magbuklod, ipagtanggol ang kanilang mga karapatan, at magtakda ng direksiyon ng kanilang sariling kinabukasan. Hindi dapat sukatin ang lakas na ito sa dami ng napapakilos para sa isang armadong rebolusyon, kundi sa kakayahan nilang makamit ang makabuluhang pagbabago at magkaroon ng tunay na kapangyarihan sa kanilang lupa at kabuhayan.

Sino ang umaani sa digmaan sa kanayunan? Kung ang magsasaka ang nagbibigay ng lakas sa rebolusyon, ngunit ang partido ang nagtatakda ng direksiyon nito at nananatiling walang-katiyakan ang pangmatagalang kapalaran ng lupang ipinaglalaban niya, nararapat lamang suriin kung tunay na nagsisilbi sa kanyang interes ang pakikibakang ito. Hindi dapat maging walang-katapusang puhunan sa rebolusyon ang paghihirap ng mga taong sinasabing ipinaglalaban nito.